Przedstawiciel Thermomix Borek Wielkopolski – prezentacja u Ciebie w kuchni

Prawa miejskie w 1392 roku otrzymała Zdzież. To wcześniejsza nazwa tego samego miasta. W pierwszej połowie XV wieku pojawiła się lokacja pod nazwą Borek, a człon „Wielkopolski” dopisano oficjalnie dopiero w 1958 roku.

Wychodzi z tego rzecz, która wygląda dziwnie, a jest zupełnie zwyczajna: akt, od którego liczy się miejskość Borku Wielkopolskiego, dotyczy jednostki o nazwie, której dziś nie ma w żadnym wykazie miejscowości gminy. Prawa trwają nieprzerwanie od 1392 roku. Nazwa zmieniła się po drodze dwa razy. Dlaczego — tego nie ustaliłam.

Dopowiem, bo to leży blisko: pisałam już gdzie indziej o mieście, w którym nazwa nadana urzędowo przegrała z nazwą używaną — tam dwie nazwy istniały równolegle i konkurowały. Tutaj nazwy następowały po sobie i każda była urzędowa w swoim czasie. I drugie rozróżnienie: pisałam też o mieście, do którego nazwy dopisano później objaśnienie — tam nazwa została ta sama, tu wymieniono ją w całości.

Piszę o tym, bo w domu robimy dokładnie to samo, tylko w obie strony naraz.

W jedną stronę: „u nas zawsze się tak robiło” — o czymś, co robicie od trzech lat. Ktoś raz przyniósł to na święta, spodobało się, i po dwóch powtórzeniach zrobiło się „zawsze”. W drugą stronę: „to przepis babci” — o daniu, w którym z babcinego sposobu nie zostało już nic poza nazwą, bo składniki są inne, sprzęt inny i kolejność inna.

I to nie jest oszukiwanie. Tak działa pamięć rodzinna: nazwa okazuje się trwalsza od zawartości i to ona niesie poczucie, że coś jest nasze. Miasto może mieć nieprzerwane prawa od 1392 roku pod trzema kolejnymi nazwami; rodzina może mieć nieprzerwaną niedzielę pod jedną nazwą i trzema różnymi przepisami.

Ruch jest jeden i polega na rozdzieleniu dwóch rzeczy, które zwykle sklejamy. Osobno to, co naprawdę trwa: że siadacie razem, że ktoś w niedzielę gotuje, że jest jedno danie, na które wszyscy czekają. I osobno to, jak to nazywamy. Kiedy się to rozdzieli, zmiana przepisu przestaje być zdradą tradycji, a staje się tym, czym jest — zmianą przepisu.

Uczciwie o drugiej stronie, bo nazwy nie są tu przeszkodą i nie namawiam, żeby je porzucać. To właśnie nazwy zapamiętują dzieci: nie recepturę, tylko „zupa babci” i „ta zapiekanka od cioci”. Nazwa jest tym, co zostanie, gdy szczegóły się zatrą — dokładnie tak jak z miastem, które przez sześćset lat zmieniło nazwę dwa razy i wciąż jest tym samym miastem.

I uczciwie o sprzęcie, bo tu bywa spór. Thermomix zmienia sposób, a nie danie — to samo jedzenie powstaje inaczej. Ale jeśli ktoś w rodzinie powie „to już nie to samo”, warto to potraktować poważnie, a nie zbyć. Czasem chodzi o smak i da się to poprawić. Czasem chodzi o to, że komuś zabrano czynność, którą lubił robić rękami, i wtedy żadne urządzenie nie jest odpowiedzią.

Zadzwoń albo napisz SMS. Możesz też zostawić kontakt w formularzu i wskazać porę oddzwonienia.

Powiedz przy umawianiu, ile macie wolnego blatu i gdzie jest najbliższe gniazdko. Brzmi prozaicznie, a bardzo często rozstrzyga.

Do całego miasta i do wszystkich dwudziestu dwóch sołectw w gminie. Nazywają się: Bolesławów, Bruczków, Celestynów, Dąbrówka, Głoginin, Grodnica, Jawory, Jeżewo, Karolew, Koszkowo, Leonów, Maksymilianów, Siedmiorogów Pierwszy, Siedmiorogów Drugi, Skoków, Skokówko, Strumiany, Studzianna, Trzecianów, Wycisłowo, Zalesie i Zimnowoda. Wszędzie bez dopłaty.

Trzy uwagi praktyczne. Pierwsza: nigdy nie warto mówić samego „Borek”, bo Borków i Borek jest w Polsce bardzo dużo — przy umawianiu najlepiej „Borek Wielkopolski w powiecie gostyńskim”. Druga, językowa: „e” wypada z odmiany, więc mówi się „do Borku Wielkopolskiego” i „w Borku Wielkopolskim”, a nie „do Boreka” ani „w Boreku”. Trzecia, adresowa: w gminie są osobno Skoków i Skokówko oraz Siedmiorogów Pierwszy i Drugi, a nazwa Dąbrówka należy jednocześnie do wsi i do rzeki, więc „nad Dąbrówką” bywa dwuznaczne. Jest też osada leśna Stawiszyn — o nazwie identycznej z miastem w powiecie kaliskim, w tym samym województwie.